31 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Papierosa.
Palenie papierosów jest jednym z najgroźniejszych czynników środowiskowych wpływających na rozwój i przebieg chorób reumatycznych. Zwiększa trzykrotnie ryzyko zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), znacząco osłabia skuteczność leczenia i potęguje destrukcję tkanek. Pomoc w walce z nałogiem oferuje Serwis Ministerstwa Zdrowia. Wpływ palenia na układ ruchu jest wielopłaszczyznowy i szczególnie dotkliwy w kilku obszarach:
Inicjacja i rozwój chorób :
Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS): Dym tytoniowy wywołuje powstawanie w organizmie przeciwciał (tzw. czynnika reumatoidalnego i przeciwciał anty-CCP), co bezpośrednio przyczynia się do rozwoju pełnoobjawowego RZS.Predyspozycje genetyczne: U palaczy posiadających określone geny (HLA-DRB1) ryzyko zachorowania na RZS wzrasta wielokrotnie.
Nasilenie objawów i przebieg choroby:
Agresywniejszy przebieg: Osoby palące częściej zmagają się z cięższą postacią choroby, obrzękami i silniejszymi bólami stawów.
Destrukcja kości: Nikotyna upośledza procesy gojenia i przyspiesza niszczenie (destrukcję) struktur stawowych widoczną w badaniach obrazowych.
Palenie a leczenie farmakologiczne:
Mniejsza skuteczność leków: Nikotyna i substancje smoliste wchodzą w interakcje z lekami modyfikującymi przebieg choroby (np. z metotreksatem) oraz lekami biologicznymi.
Trudniejsze rokowania: U palaczy znacznie trudniej jest uzyskać tzw. remisję (wyciszenie objawów).
Znaczenie w innych chorobach reumatycznych:
Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa (ZZSK): W przypadku chorób osiowych kręgosłupa palenie wiąże się z gorszym rokowaniem, szybszym ograniczeniem ruchomości i większym nasileniem dolegliwości bólowych.
Podsumowanie:
Co istotne: Rzucenie palenia zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań, a z czasem pozwala na obniżenie ryzyka chorób o podłożu autoimmunologicznym.
