Cukrzyca i choroby reumatyczne są ze sobą ściśle powiązane. Badania wskazują, że pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) mają wyższe ryzyko cukrzycy. Z kolei cukrzyca przyspiesza niszczenie chrząstek i nasila stany zapalne. Obie grupy schorzeń często współistnieją, wzajemnie wpływając na swój przebieg.Związek między tymi chorobami opiera się na kilku kluczowych mechanizmach:

1. Wspólne podłoże zapalne i autoimmunologiczne:

Choroby o podłożu autoimmunologicznym, takie jak RZS, charakteryzują się przewlekłym stanem zapalnym. Substancje prozapalne (cytokiny) mogą wywoływać insulinooporność, co utrudnia kontrolowanie poziomu cukru we krwi.

• Cukrzyca typu 1: Pacjenci z tą postacią cukrzycy są bardziej narażeni na inne choroby autoimmunologiczne, w tym reumatologiczne.

2. Wpływ cukrzycy na układ ruchu :

Wysokie stężenie glukozy we krwi modyfikuje strukturę kolagenu. Konsekwencją tego procesu są specyficzne powikłania i dolegliwości stawowo-mięśniowe, często określane jako „cukrzycowa choroba zwyrodnieniowa stawów”:

• Cukrzycowa choroba stawów: Dotyka częściej stawów obwodowych i kręgosłupa.
• Zesztywnienie stawów dłoni: Pogrubienie i stwardnienie skóry utrudniające wyprostowanie palców.
• Staw Charcota (neuroartropatia cukrzycowa): Poważne, niebolesne uszkodzenie i zniekształcenie kości oraz stawów w stopie.
• Zapalenie rozcięgna podeszwowego: Silne bóle stóp, utrudniające chodzenie.

3. Cukrzyca a leki reumatologiczne:

Leczenie chorób reumatycznych bywa wyzwaniem w przypadku współistnienia cukrzycy:

Glikokortykosteroidy (GKS): Leki często stosowane w zaostrzeniach chorób reumatycznych znacząco podnoszą poziom glukozy we krwi, co może prowadzić do konieczności modyfikacji dawek insuliny lub leków doustnych.

Postępy w badaniach: Zauważono również pozytywne zależności. Leki immunosupresyjne i przeciwreumatyczne (np. niektóre inhibitory kinaz janusowych) wykazują w badaniach potencjał do hamowania postępu autoimmunologicznej cukrzycy typu 1.

Podsumowanie:

Prawidłowe leczenie cukrzycy i utrzymanie optymalnej masy ciała są kluczowe, ponieważ łagodzą obciążenie mechaniczne i biochemiczne stawów. Wszelkie zmiany w schemacie przyjmowania leków i insulinoterapii u pacjentów z chorobami reumatologicznymi powinny odbywać się pod ścisłą kontrolą reumatologa oraz diabetologa.