Buraki są bardzo cennym elementem diety wspierającej leczenie chorób reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy choroba zwyrodnieniowa stawów, ze względu na swoje silne działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Istnieje jednak jeden kluczowy wyjątek – dna moczanowa, w której wysoka zawartość szczawianów w burakach może wymagać ich ograniczenia.
Dlaczego buraki pomagają na stawy?
- Redukcja stanu zapalnego: Buraki zawierają betalainy (barwniki nadające im czerwony kolor). Badania wykazują, że te związki hamują aktywność enzymów odpowiedzialnych za wywoływanie stanów zapalnych w organizmie, co pomaga łagodzić ból stawów.
- Ochrona przed stresem oksydacyjnym: Wolne rodniki niszczą tkankę łączną i chrząstkę stawową. Silne antyoksydanty zawarte w burakach neutralizują te cząsteczki.
- Lepsze ukrwienie i regeneracja: Azotany obecne w burakach przekształcają się w organizmie w tlenek azotu. Rozszerza on naczynia krwionośne, poprawiając krążenie, co ułatwia dostarczanie składników odżywczych do zmienionych zapalnie stawów i tkanek.
- Alternatywa dla psiankowatych: W chorobach autoimmunologicznych (np. RZS) niektórzy pacjenci źle tolerują warzywa psiankowate (pomidory, ziemniaki, paprykę). Buraki stanowią dla nich bezpieczne, odżywcze zastępstwo.
W jakiej formie najlepiej je spożywać?
- Zakwas z buraka: Najbardziej polecana forma w reumatologii. Połączenie przeciwzapalnych właściwości buraka z naturalnymi probiotykami z procesu fermentacji wspiera mikroflorę jelitową, która ma kluczowe znaczenie w regulacji układu odpornościowego przy RZS.
- Świeżo wyciskany sok: Pozwala zachować maksimum witamin (np. witaminę C i kwas foliowy) oraz betalain, które częściowo niszczą się pod wpływem wysokiej temperatury.
- Pieczone lub gotowane na parze: Przygotowywanie buraków w całości, w skórce, minimalizuje utratę cennych składników odżywczych.
Ważne ostrzeżenie: Kiedy uważać na buraki?
Mimo ogromu zalet, buraki zawierają spore ilości kwasu szczawiowego. Z tego powodu powinny na nie uważać osoby cierpiące na dwie konkretne dolegliwości:
- Dna moczanowa (artretyzm): Choć jest to choroba reumatyczna, nadmiar szczawianów i puryn w diecie może utrudniać wydalanie kwasu moczowego i nasilać odkładanie się kryształków w stawach.
- Kamica nerkowa: Szczawiany mogą sprzyjać powstawaniu kamieni nerkowych.
Podsumowanie:
Buraki silnie hamują stan zapalny i ból w chorobach zwyrodnieniowych oraz RZS, jednak ze względu na zawartość szczawianów nie są wskazane przy dnie moczanowej. Do lekarza reumatologa po zjedzeniu buraków należy udać się wtedy, gdy po ich spożyciu dojdzie do nagłego zaostrzenia objawów stawowych, wywołanego wysoką zawartością szczawianów w tych warzywach.
