Mammografia u pacjentek z chorobami reumatycznymi jest bezpieczna i kluczowa w profilaktyce raka piersi. Ograniczenia wynikają głównie ze zmian w stawach rąk i kręgosłupa, które utrudniają prawidłowe ułożenie ciała.

Wskazówki techniczne:

• Zgłoś dolegliwości: Poinformuj technika wykonującego badanie o sztywności karku, bólach barków czy ograniczonej ruchomości rąk. Pozwoli to na delikatniejsze manewry i dostosowanie aparatu. 
• Alternatywne pozycje: Jeśli nie jesteś w stanie utrzymać wymaganej pozycji stojącej lub unieść rąk, badanie można wykonać w pozycji siedzącej.
• Wybór momentu: Zaplanuj badanie w okresie remisji choroby, kiedy tkliwość i obrzęk piersi (np. przy RZS) są najmniejsze. Ucisk aparatu może wywołać dyskomfort u osób z aktywnym stanem zapalnym.

Leki a ryzyko:

Badania wskazują, że stosowanie leków przeciwreumatycznych nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka piersi. Warto jednak zapoznać się z opracowaniami medycznymi na temat zależności między tymi schorzeniami, które opisano w Rak piersi i reumatoidalne zapalenia stawów – Termedia.

Diagnostyka alternatywna:

U kobiet z mocno zmienionymi zapalnie stawami (co uniemożliwia prawidłowe wykonanie mammografii) lub bardzo gęstą tkanką gruczołową, lekarz może zlecić USG piersi. 

Kiedy zaplanować badanie?

• Poranna sztywność: Unikaj umawiania się na mammografię wczesnym rankiem. Sztywność stawów jest wtedy największa. Wybierz godziny okołopołudniowe lub popołudniowe, kiedy stawy są już „rozruszane”.
• Faza remisji: Jeśli to możliwe, wykonaj badanie w okresie mniejszej aktywności RZS.

Co warto wiedzieć o RZS a raku piersi?

• Statystyki medyczne: Co ciekawe, niektóre analizy wskazują, że u pacjentek z RZS ryzyko zachorowania na raka piersi bywa statystycznie nieco mniejsze niż w ogólnej populacji, a stosowane leki modyfikujące przebieg choroby nie zwiększają tego ryzyka. Dokładne omówienie tej zależności opisuje portal Termedia. 
• Guzki reumatoidalne: RZS może powodować powstawanie tzw. guzków reumatoidalnych w różnych tkankach miękkich. Chociaż w samych piersiach występują one niezwykle rzadko, każdy nowy guzek wykryty w mammografii lub samobadaniu wymaga standardowej weryfikacji onkologicznej (np. poprzez USG lub biopsję). 

Podsumowanie:

Mammografia u pacjentek z RZS jest bezpieczna i kluczowa, jednak ze względu na ból i sztywność stawów warto zaplanować ją po południu w okresie remisji oraz uprzedzić technika o ograniczeniach ruchowych. Korzyści z wczesnego wykrycia zmian nowotworowych znacznie przewyższają chwilowy dyskomfort związany z bólem stawów w przebiegu RZS.