Wiosna to też czas ogrodów. Praca w ogrodzie przy chorobach reumatycznych (takich jak RZS czy zwyrodnienia) może być formą rehabilitacji, pod warunkiem odpowiedniego dostosowania technik pracy i narzędzi, aby chronić stawy i kręgosłup. Taka aktywność, określana mianem hortiterapii, pomaga zmniejszyć sztywność, zwiększyć zakres ruchu, a także obniżyć poziom stresu.
Oto kluczowe zasady bezpiecznej pracy w ogrodzie:
- Przygotowanie i ochrona stawów:
- Rozgrzewka: Przed rozpoczęciem prac wykonaj kilkuminutowe ćwiczenia rozciągające, aby przygotować stawy i mięśnie.
- Zmiana pozycji: Unikaj długotrwałego przebywania w jednej pozycji. Często zmieniaj zadania, aby nie przeciążać tych samych partii ciała.
- Prawidłowa mechanika: Podnoś ciężkie przedmioty, uginając nogi w kolanach, a nie wyginając kręgosłup. Angażuj mięśnie korpusu.
- Unikaj obciążeń: Unikaj powtarzalnych, długotrwałych ruchów, które nadwyrężają stawy.
- Dostosowanie ogrodu i narzędzia:
- Podwyższone rabaty: Zastosuj podwyższone grządki (rabaty podwyższone), aby uniknąć konieczności schylania się i pracy w klęku.
- Narzędzia ergonomiczne: Używaj narzędzi z długimi rączkami, lekkich, z wyprofilowanymi uchwytami, które zmniejszają nacisk na stawy dłoni.
- Ułatwienia: Stosuj agrowłókninę, aby ograniczyć pielenie.
- Ochrona podczas klęczenia: Jeśli musisz pracować na ziemi, używaj specjalnych nakolanników lub maty pod kolana.
- Bezpieczne czynności:
- Pielenie: Wykonuj je, siedząc na niskim stołeczku lub klęcząc na miękkiej podkładce, unikając zginania kręgosłupa.
- Podlewanie: Używaj lekkich węży lub konewek o mniejszej pojemności, aby nie dźwigać.
- Grabienie i kopanie: Rób częste przerwy i nie wykonuj gwałtownych ruchów.
Dlaczego warto wybrać podwyższone grządki?
- Ergonomia i wygoda: Uprawa na wysokości (zazwyczaj 30–50 cm) eliminuje konieczność częstego schylania się, co jest kluczowe dla osób starszych i osób chorujących m.in. na choroby reumatyczne.
- Szybsza wegetacja: Gleba w skrzyniach nagrzewa się wiosną szybciej niż grunt, co pozwala na wcześniejszy start upraw i wydłużenie sezonu.
- Kontrola gleby: Możesz samodzielnie skomponować podłoże (np. mieszając ziemię z kompostem), co jest idealne w miejscach, gdzie naturalna gleba jest słabej jakości.
- Ochrona roślin: Podwyższenie stanowi naturalną barierę dla niektórych szkodników (np. gryzoni) oraz chroni rośliny przed deptaniem przez zwierzęta domowe.
Hortiterapia to nie tylko czynna praca, ale też przebywanie wśród zieleni, co działa relaksująco. Praca w ogrodzie pomaga utrzymać sprawność fizyczną i poprawia samopoczucie psychiczne.

